İş sözleşmesi sona eren işçinin en temel haklarından ikisi kıdem ve ihbar tazminatıdır. Bu tazminatlara hak kazanabilmek için kanunda belirtilen belirli şartların gerçekleşmesi gerekir.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için temel olarak iki şart vardır:
- Aynı işverene bağlı işyerlerinde en az 1 tam yıl çalışmış olmak.
- İş sözleşmesinin İş Kanunu'nda sayılan kıdem tazminatını gerektiren hallerden biri ile sona ermesi. (Örn: İşveren tarafından haksız fesih, işçi tarafından haklı nedenle fesih, askerlik, emeklilik, kadın işçinin evlenmesi vb.)
Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin çalıştığı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Giydirilmiş brüt ücret, işçinin asıl ücretine ek olarak kendisine sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatlerin (yol, yemek, ikramiye vb.) eklenmesiyle bulunur. Hesaplamada her yıl belirlenen kıdem tazminatı tavanı dikkate alınır.
İhbar Tazminatı Nedir?
İhbar tazminatı, iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve bildirim süresi tanımaksızın fesheden tarafın (işçi veya işveren) diğer tarafa ödemekle yükümlü olduğu tazminattır. İhbar süreleri işçinin kıdemine göre değişir (2, 4, 6 veya 8 hafta).
Not: İşçi kendi isteğiyle (istifa) işten ayrılırsa, haklı bir nedeni (örneğin maaşın ödenmemesi) yoksa kıdem ve ihbar tazminatı alamaz.